EUS

Endoskopik Ultrasonografi (EUS), modern gastroenterolojinin en devrimsel ve teknik olarak en zorlu kabul edilen görüntüleme yöntemlerinden biridir. Ucunda yüksek frekanslı bir ultrason probu bulunan özel bir endoskop (kamera) kullanılarak yapılır. Gastroskopi veya kolonoskopide sadece organların 'iç yüzeyi' (mukozası) görülebilirken, EUS sayesinde mide ve bağırsağın 'duvar katmanlarının içi' ve hatta o duvarın komşuluğundaki pankreas, safra yolları, karaciğer ve lenf bezleri gibi derin organlar milimetrik hassasiyetle görüntülenir.

Geleneksel ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans (MR) cihazları cilt üzerinden veya uzak bir mesafeden çekim yaparken aradaki hava, yağ veya kemik dokusu nedeniyle görüntü yeterince net olmayabilir. EUS'de ise ultrason probu, incelenecek organa (örneğin pankreasa, midenin tam içinden) kelimenin tam anlamıyla temas edecek kadar yaklaşır. Arada hiçbir engel kalmadığı için 1-2 milimetre boyutundaki çok küçük kitleler, taşlar veya kistler bile üstün bir netlikle tespit edilir.

EUS'in klinikte yarattığı asıl büyük fark, görüntülemenin ötesine geçerek mikroskobik doku örneği almayı (Biyopsi) mümkün kılmasıdır. 'İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi (EUS-FNA/FNB)' adı verilen bu teknikle; tomografi veya ultrasonla ulaşılamayan ya da ulaşılması tehlikeli olan derin bölgelerdeki pankreas kitleleri, büyümüş lenf bezleri veya mide duvarı içindeki (submukozal) tümörlerinden son derece ince ve güvenli iğnelerle hücre örnekleri alınır. Bu sayede hastalara, büyük cerrahi operasyonlara gerek duyulmadan kesin hücresel teşhis konulur.

Özellikle pankreas kanseri veya kistlerinin değerlendirilmesinde EUS altın standarttır. Gelişen bir tümörün pankreasta ne kadar yayıldığı, etrafındaki hayati damarları tutup tutmadığı EUS ile evrelendirilir ve cerraha operasyonun yapılıp yapılamayacağı konusunda en kesin haritayı sunar. Aynı zamanda açıklanamayan safra yolu genişlemelerinde ve kronik pankreatit şüphelerinde tanıyı koyduran yegane yöntemdir.

İşlem tıpkı normal endoskopi gibi derin sedasyon (uyutularak) altında, hastanın konforu maksimum seviyede tutularak ağrısız bir şekilde tamamlanır.